Logo hurtowniamuzyczna.pl
Twój koszyk
 

Polecamy

Typy efektów gitarowych

Typy efektów gitarowych

Istnieje kilka podstawowych typów efektów gitarowych i każdy ma zgoła inne zastosowanie. Poniżej omówimy z osobna każdy z nich, żeby rozjaśnić nieco sytuację i pomóc zrozumieć jak działa oraz jakie ma zastosowanie.

Distortion / Overdrive

Przestery sprawiają, że sygnał gitary ulega dużemu wzmocnieniu, a następnie obcięciu, przez co pojawia się charakterystyczne brzmienie kojarzone najczęściej z muzyką rockową. Generalnie przesterem nazywamy wszystko od lekkiego lampowego overdrive’u po brudne hi-gainowe brzmienie znane z muzyki death metalowej. Najwcześniejszym przykładem przesteru użytego w muzyce popularnej był riff w piosence Satisfaction zespołu The Rolling Stones.

Wah

Efekt popularnie nazywany kaczką, ze względu na pewne podobieństwo wytwarzanego przez wah dźwięku jakie wydają te zwierzęta. Eric Clapton użył po raz pierwszy kaczki na swoich nagraniach z grupą Cream między innymi w White Room czy Tales of Brave Ulysses, podczas gdy Jimi Hendrix wykorzystywał wah na praktycznie każdym swoim nagraniu.

Reverb

Inaczej mówiąc jest to pogłos, a jego zasada działania jest mocno zbliżona do echa o bardzo krótkim czasie wielokrotnego odbicia. Efekty typu reverb zajmują się właśnie symulacją tego zjawiska fizycznego i w ten sposób mogą umieścić brzmienie naszej gitary w danej przestrzeni akustycznej. W efektach tego typu, możemy zazwyczaj wybierać z pośród kilku odmian pogłosu między innymi: hall, room, spring, plate itd.

Delay

Jest to po prostu efekt echa. Na początku muzycy rockowi używali efektów opartych na taśmach magnetofonowych. Później, w latach siedemdziesiątych na rynku zaczęły się pojawiać delay’e analogowe, które potrafiły wytworzyć odbicia opóźnione nawet o 2 sekundy, jednak były pozbawione części górnych częstotliwości. Wreszcie w latach osiemdziesiątych pojawiły się echa cyfrowe, które po za tradycyjnym delay’em były w stanie wytworzyć inne efekty oparte na opóźnieniu czasowym jak flanger czy chorus.

Chorus / Flanger

Kiedy lekko opóźnimy i zmienimy wysokość sygnału z gitary, a następnie nałożymy go na oryginalny sygnał, uzyskamy efekt subtelnego (lub bardziej wyraźnego w przypadku flangera) podwojenia czy też wytłuszczenia dźwięku. Tak można w skrócie opisać zasadę działania chorusa i flangera, a pierwszym efektem, który go symulował był BOSS CE-1 Chorus Ensemble. Późniejsze efekty tego typu oferowały możliwość nakładania wielu zdeformowanych sygnałów w jednym czasie. Jednym z pierwszych gitarzystów używających chorusa był Andy Summers z zespołu The Police.

Kompresor / Sustainer

Jest to klasyczny efekt studyjny, który zajmuje się kontrolą dynamiki sygnału. Działa na zasadzie limitowania sygnału powyżej danego poziomu. Kompresor pojawił się w formie stompboxów gitarowych głównie z myślą o zwiększeniu sustainu instrumentu, poprzez podbicie sygnału a następnie jego wyrównanie. Wczesne kompresory generowały sporo szumów własnych, jednak dzisiejsze konstrukcje posiadają wbudowane bramki szumów, które skutecznie je redukują.

Multiefekty

Multiefekty to swoiste kombajny, które w postaci jednego urządzenia mogą zawierać wszystkie wcześniej wymienione efekty oraz dużo, dużo więcej. Mogą one występować w różnych odmianach, od bardzo prostych konstrukcji po bardzo złożone. Przez bardzo złożone mamy na myśli multiefekty, które pozwalają na użycie tak wielu efektów na raz, że nasza gitara wcale nie będzie brzmiała już jak gitara...

Główną zalety multiefektów jest ilość i typ efektów jakie możemy użyć jednocześnie. Wiele z nich daje niemal nieograniczone możliwości ich łączenia, ustawiania kolejności w łańcuchu, a następnie zapisania jako gotowy preset. Oczywiście jakość oraz ilość efektów, dodatkowe funkcję i możliwości kontroli danego multiefektu są uzależnione od jego ceny. Rynek oferuje nam bardzo bogatą ofertę w tym temacie i na pewno każdy znajdzie sprzęt spełniający jego wymagania.

True bypass czy bufor?

Debata na temat true bypass’u oraz wyjścia buforowanego jest często spotykana wśród gitarzystów budujących swój pedalboard. Generalnie wszystko rozbija się o temat oporności oraz degradacji sygnału gitary w łańcuchu efektów. Sygnał wychodzący z gitary ma zazwyczaj wysoką oporność, a efekty z wbudowanym buforem zamieniają go na sygnał o niskiej oporności. Taki typ sygnału pozwala na przesyłanie go przez długie kable, nie tracąc przy tym zbytnio na jego jakości. Jednakże, wiele tańszych efektów posiada słabej jakości układ buforujący, przez co sygnał mimo wszystko traci na jakości, a sam proces buforowania staje się dyskusyjny.

Z drugiej strony true bypass pozwala na przesłanie sygnału bezpośrednio z wejścia efektu do jego wyjścia, bez niechcianego koloryzowania brzmienia. Takie rozwiązanie sprawdzi się dobrze, kiedy używa tylko kilku efektów i krótkich kabli, jako że efektywny dystans sygnału o wysokiej oporności jest krótki. Kiedy więc dodamy więcej efektów typu true bypass, zwiększymy również ilość oraz długość kabli. W efekcie sygnał z naszej gitary będzie pozbawiony wysokich częstotliwości oraz ogólnej przejrzystości.

Nie ma idealnego rozwiązania tego problemu. Zazwyczaj jednak stosuje się zasadę polegającą na zastosowaniu jednego lub dwóch efektów buforujących na początku i końcu łańcucha, natomiast efekty z true bypass’em umieszczamy pomiędzy nimi. Nie jest to jednak jedynie słuszna zasada i polecamy wykonać kilka eksperymentów w tym temacie, żeby sprawdzić co zadziała najlepiej dla nas.

Podsumowanie

Mamy nadzieję, że po tej lekturze zrozumiałeś w dobrym stopniu jakie możliwości dają efekty gitarowe. Następnym krokiem będzie zdefiniowanie brzmienia jakiego poszukujemy i wybranie efektów lub kombinacji efektów, które pozwolą nam je osiągnąć.